Probiotyki, czyli dobre bakterie

aa

Witajcie, dziś powiemy sobie o probiotykach, czyli o starannie wyselekcjonowanych kulturach bakterii lub drożdży, które wykazują korzystne działanie na układ pokarmowy człowieka.

Zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia WHO probiotykiem są żywe organizmy, które podane w odpowiedniej ilości pozytywnie oddziałują na organizm gospodarza. Za preparat lub też produkt probiotyczny uważa się taki, który zawiera wystarczającą ilość żywych, ściśle określonych drobnoustrojów, powodujących zmianę mikroflory w odpowiednich miejscach organizmu gospodarza poprzez implantację lub kolonizację i dzięki temu wywierających korzystny wpływ na jego zdrowie. Z określeniem „probiotyk” często występują inne, takie jak „prebiotyk” oraz „synbiotyk”, wyjaśnię Wam zaraz różnicę pomiędzy tymi hasłami.

Prebiotyk – to substancja, która jest składnikiem żywności korzystnie wpływającym na zdrowie człowieka poprzez stymulację wzrostu jednego lub większej ilości gatunków bakterii zasiedlających jelito grube gospodarza. Nie ulegają one strawieniu, pobudzają wzrost i aktywność bakterii jelitowych.  Do prebiotyków zalicza się: nie trawiona skrobia, polisacharydy (pektyny, guma guar) oraz oligosacharydy. Najwięcej uwagi poświęca się sacharydom z grupy inuliny i fruktozooligosacharydom, które znajdziemy w pszenicy, czosnku, cebuli, bananach, szparagach, cykorii, porach. Najprościej mówiąc prebiotyki są pożywką dla wzrostu i rozwoju „dobrych bakterii” zasiedlających nasze jelita.

Symbiotyk – jest to kombinacja prebiotyku z probiotykiem.

Zachowanie właściwej równowagi flory jelitowej może więc być regulowane poprzez odpowiednią dietę wraz z ewentualną suplementacją probiotyków i/lub prebiotyków. Szczepy bakterii probiotycznych muszą spełniać następujące cechy:

  • Pochodzić od człowieka,
  • Trwale kolonizować przewód pokarmowy,
  • Przylegać do komórek nabłonka jelit (zdolność adhezji),
  • Nie produkować metabolitów toksycznych dla człowieka,
  • Mieć przeciwne działanie w stosunku do bakterii chorobotwórczych,
  • Być odporne na kwaśne środowisko żołądka i środowiska żółci.

Jaką rolę pełni naturalna flora jelitowa człowieka?

  1. Wytwarza substancje, które hamują lub zabijają patogenne drobnoustroje, np. bakteriocyny, nadtlenek wodoru, kwasy organiczne.
  2.  Ułatwia wchłanianie wapnia.
  3. Hamuje wzrost bakterii patogennych poprzez stwarzanie niekorzystnych warunków środowiska (kwaśne pH) i stymulację perystaltyki jelit.
  4. Wytwarza krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, np. masłowego, które stanowią materiał energetyczny dla nabłonka jelita grubego.
  5. Wytwarza witaminy: B1, B2, B12, K.
  6. Pobudza regenerację nabłonka jelit, dzięki wytwarzaniu substancji takich jak arginina, glutamina.
  7. Bierze czynny udział w trawieniu pokarmów bogatych w laktozę, oligosacharydy i niektóre rodzaje błonnika.
  8. Pobudza działanie układu immunologicznego człowieka.
  9. Obniża poziom cholesterolu we krwi poprzez przetwarzanie go w sterole.
  10. Posiada działanie przeciwnowotworowe na zasadzie hamowania procesów gnilnych, w których wytwarzane są toksyczne nitrozoaminy.

najważniejsze funkcje probiotyków
źródło: www.zywnoscdlazdrowia.pl

Ponadto, określone szczepy bakterii probiotycznych mają pozytywny wpływ na zmniejszenie dolegliwości związanych z biegunkami, zaparciami, rakiem okrężnicy, patogenami w pożywieniu oraz zaburzeniami układu odpornościowego. „Dobre bakterie” zmniejszają populację mikroorganizmów chorobotwórczych, przez co ograniczają możliwość wystąpienia reakcji alergicznych i zapalnych. Dodatkowo, poprawiają motorykę jelit dzięki zwiększeniu transportu wapnia i magnezu. Hamują syntezę kwasów tłuszczowych w wątrobie oraz wchłanianie glukozy w jelitach.

Działanie probiotyków w nietolerancji laktozy i alergii

Bakterie probiotyczne mają zdolność wytwarzania enzymów ułatwiających trawienie i wchłanianie laktozy z produktów mlecznych. Mogą również okazać się pomocą dla osób, które nie wytwarzają dostatecznej ilości tego enzymu lub nie tolerują laktozy. Z badań klinicznych wynika, że szczepy L. rhamnosus GG i B. lactis BB-R mogą zapobiegać u niemowląt wystąpieniu alergii na mleko krowie.

Poniżej w tabeli przedstawię Wam dwa najbardziej znane szczepy probiotyczne bakterii:

Szczepy probiotyczne Potwierdzona skuteczność
Lactobacillus acidophilus (LA-5)

Cechy:

-szczep ludzki

-potrafią przetrwać w jelitach

-odporne na kwas żołądkowy

-dobrze tolerowane we wszystkich grupach wiekowych

-mogą być produkowane na dużą skalę

Zdrowie jelit:

-szybka ponowna kolonizacja jelit po kuracji antybiotykowej

-zapobieganiu biegunkom u niemowląt i biegunkom podróżnych

Działanie przeciw bakteryjne:

-produkcja SCFA (krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe)

-produkcja laktacyny B

Działanie przeciwgrzybicze na grzyby z rodzaju:

-Candida

-Mucor

-Penicillium

-Fusarium

Oraz inne pleśnie

Bifidobacterium lactis (BB-12)

Cechy:

-szczep ludzki

-Tymczasowo kolonizuje okrężnicę

-Stosowanie potwierdzone badaniami klinicznymi

-odporne na kwas żołądkowy i żółć

-mogą być produkowane na dużą skalę

 

Zdrowie jelit:

- szybka ponowna kolonizacja jelit po kuracji antybiotykowej

-zapobieganiu biegunkom u niemowląt i biegunkom podróżnych

Cholesterol:

-stwierdzono że razem z LA-5 usuwają z jelit złogi cholesterolu

Stymulacja układu odpornościowego:

-wzrost aktywności fagocytarnej leukocytów krwi

-wzrost ogólnego poziomu IgA u niemowląt

 

przykłady bakterii probiotycznych
źródło: www.czytelniamedyczna.pl

Żywność probiotyczna

Pojęciem tym nazywamy produkty spożywcze zawierające wyselekcjonowane szczepy żywych komórek bakterii fermentacji mlekowej. Obecnie prowadzi się wiele badań nad możliwością wykorzystania bakterii probiotycznych w produkcji żywności. Niestety, nie przekłada się to na wykorzystanie ich w praktyce. Tylko nieliczne, nowatorskie produkty pojawiają się w sklepach. Do tradycyjnej, probiotycznej żywności zaliczamy produkty otrzymywane z mleka: jogurty, maślanki, kefiry, desery mleczne, sery, a także produkty ukwaszone, czyli kiszonki (kapusta, ogórki, tempeh czyli fermentowane nasiona soi) a także zakwas chlebowy (najlepszy jest zrobiony samodzielnie w domu). Jogurt naturalny, maślankę i kefir uznajemy za produkt probiotyczny, jeśli w 1 gramie zawierają minimum 10 milionów jednostek Bifidobakterii lub 100 milionów jednostek bakterii Lactobacillus. Ze względu na cenne właściwości żywieniowe i powszechną dostępność, produkty mleczne są najczęściej wzbogacane w probiotyki. Obecnie w celu lepszego wzrostu bakterii probiotycznych w napojach fermentowanych, a tym samym utrzymania ich funkcji na odpowiednim poziomie, stosuje się dodatek takich prebiotyków, jak np. inulina czy oligofruktoza. W efekcie produkty te są nazywane synbiotykami. Produkowane są również lody o właściwościach prozdrowotnych, wzbogacane w bakterie probiotyczne, prebiotyki, wapń, kwasy tłuszczowe omega-3, a także lody o obniżonej zawartości cukru i tłuszczu. Obecnie producenci żywności, a zwłaszcza branża mięsna, starają się wytworzyć produkty o specyficznych zaletach prozdrowotnych. Udało się otrzymać surowo dojrzewające produkty mięsne z dodatkiem szczepów probiotycznych, jednak proces ich powstawania wciąż wymaga dopracowania. Niestety w polskich sklepach wciąż nie dostaniemy wędlin czy kiełbas z dodatkiem dobroczynnych bakterii. Również do żywności roślinnej producenci próbują dodawać probiotyki, do najczęściej wybieranych surowców roślinnych należą warzywa, owoce, zboża i produkty sojowe. W sklepach znajdziemy już soki wzbogacane w bakterie probiotyczne, płatki śniadaniowe, otręby. W ośrodkach badawczych prowadzi się testy z udziałem Lactobacillus i ich wpływu na takie produkty, jak napoje na bazie owsa oraz chleb. Bakterii probiotycznych używa się także w przetworach sojowych: w napojach, mleku sojowym, serkach – produkty te stanowią szansę na dostarczenie drogocennych bakterii probiotycznych osobom niespożywającym mięsa oraz produktów pochodzenia zwierzęcego (weganie).

tempeh jest dobrym źródłem bakterii probiotycznych – to świetna propozycja dla osób niespożywających produktów mlecznych
źródło: www.vegkitchen.com

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>